Category Archives: Kultura

Książka: “Słuszny opór – konstruktorzy bomb, rebelianci i legendarny proces…”. O walce zbrojnej z apartheidem

W końcowych latach apartheidu czterej żołnierze Afrykańskiego Kongresu Narodowego przekradają się przez granicę do RPA, którą opuścili jako młodzi chłopcy po zamieszkach w Soweto w 1976 roku. W ciągu dziesięciu miesięcy przeprowadzają szereg zamachów na brutalnych policjantów znęcających się nad czarnoskórą ludnością i polityków wspierających apartheid. Potem decydują się przenieść walkę do dzielnic białych i dokonują ataków bombowych, w których giną również przypadkowi cywile. W końcu zostają zdradzeni i trafiają do aresztu, gdzie są torturowani i zmuszeni do podpisania obciążających ich zeznań.

Continue reading Książka: “Słuszny opór – konstruktorzy bomb, rebelianci i legendarny proces…”. O walce zbrojnej z apartheidem

Film: “Znikający punkt”

Swoim przesłaniem film nawiązuje do młodzieżowego buntu końca lat 60. XX wieku Był drugim, po Swobodnym jeźdźcu, filmem drogi nawiązującym do idei niczym nieskrępowanej wolności jednostki. Samotny bohater (buntownik bez powodu) wyzwala się spod kontroli społeczeństwa, ignorując obowiązujące w nim zakazy i nakazy. Zyskuje poczucie pełnej wolności w pędzącym przez bezkresne amerykańskie pustynie samochodzie. Bohater jest weteranem wojny wietnamskiej i byłym policjantem, który porzucił służbę.

Continue reading Film: “Znikający punkt”

Film: “Swobodny jeździec”

“Mówić o wolności to jedna rzecz, być wolnym to już zupełnie coś innego”

„Easy Rider” jest typowym filmem drogi. Przez wszystkie lata od premiery urósł do miana kultowego. Od początku do końca przesiąknięty jest narkotykami wszelkiej maści – począwszy od trawy i LSD, skończywszy na kokainie. Nie jest jednak jakimś narkomańskim bełkotem, co to, to nie. Jego bezapelacyjna „kultowość” polega na ukazaniu wolność, takiej, jaką ją widzieli hippisi pod koniec lat 60. „Easy Rider” nie stracił jednak swojej świeżości, bo do dzisiaj potrafi wzbudzić ożywione dyskusje, potrafi zirytować i zachwycić.

Continue reading Film: “Swobodny jeździec”

Wszystkie klisze w jednym miejscu: Baader-Meinhof Komplex i mokre sny państwa

“Aust, Edel, i Eichinger stworzyli kinematograficzny obraz, rozbijający w dużej mierze romantyczną aurę, która w pewnych kręgach, wciąż otacza tych zabójców” – neokonserwatysta Jeffrey Herf

“Tylko film, taki jak ten, może pokazać młodym ludziom jak brutalne i krwiożercze były działania RAF tamtego okresu”. – Jörg Schleyer

„Baader – Meinhof Complex” jest filmem z 2008 roku, napisanym przez Uli Edela i wyprodukowanym przez Bernda Eichingera. (W filmie jako: Baader, Meinhof, Ensslin, Raspe i Meins grani są kolejno, przez Moritza Bleibtreu, Martine Gedeck, Johanne Wokalek, Nielsa-Bruno Schmidta i Stipe Ercega.).

Film mógł zawierać wiele rzeczy. Patrząc na trailer, film z pewnością zapowiadał się pasjonująco i liczyłem, że będzie zawierał on świetną ścieżkę muzyczną. Obawiam się jednak, że przyniósł lekkie rozczarowanie na obu tych płaszczyznach. W warstwie montażowej, urywkowe i przeskakujące ujęcia, były nieco ryzykownym zamierzeniem – choć sprawdzało się to w niektórych scenach (np. Ofensywa majowa i Trzeci Strajk Głodowy), zawodziło z kolei w innych jak np. podczas ostatnich dni Niemieckiej Jesieni.

Tak jak zaznaczyłem film mógł zawierać wiele istotnych rzeczy. Jednakże, rzetelne sportretowanie Frakcji Czerwonej Armii z pewnością nie miało tu miejsca. W rzeczy samej, nieudanie naśladując dzieło liberalnego dziennikarza, Stefana Austa, film ilustruje różnorodność sposobów, jakimi można kłamać za pośrednictwem obrazu. Continue reading Wszystkie klisze w jednym miejscu: Baader-Meinhof Komplex i mokre sny państwa

Film: XXY*

Film argentyńskiej reżyserki Lucí Puenzo z 2007 roku opowiada niezwykłą, a zarazem zupełnie zwyczajną historię nastolatków szukających swojej tożsamości i swojego miejsca w świecie.

Główną/ym bohaterką/em jest Alex, hermafrodyta urodzona/y w Argentynie, a wychowana/y w Urugwaju, ponieważ rodzice nie zgodzili się na usunięcie u ich dziecka „nadliczbowej” ilości narządów płciowych. Chcieli uciec przed prawem i dać dziecku możliwość wyboru płci w późniejszym czasie. Zamieszkali w niedużej nadmorskiej miejscowości, gdzie ojciec zajmuje się badaniem i ochroną żółwi morskich. Dziecko zostało wychowane jako dziewczynka i wszystko było by dobrze, gdyby nie okres dojrzewania.

Continue reading Film: XXY*

Film: “Fritz Bauer kontra państwo” – demokratyczny faszyzm i polowanie na Eichmanna

Fritz Bauer to niemiecki prokurator o lewicowych korzeniach, Żyd i gej, który doprowadził do schwytania nazistowskiego zbrodniarza Adolfa Eichmanna. Nas jednak nie interesuje promowanie “bohaterskich” prokuratorów, jakkolwiek podłych kanalii by nie łapali. Oprócz historii śledztwa Bauera ten film jest o czymś jeszcze. To przede wszystkim ciekawa opowieść o rzeczywistości powojennych Niemiec i niezłe wprowadzenie do historii zachodnioniemieckiego ruchu studenckiego oraz Frakcji czerwonej Armii (RAF).

Continue reading Film: “Fritz Bauer kontra państwo” – demokratyczny faszyzm i polowanie na Eichmanna

Film: “Ścieżka bojowników” – od teologii wyzwolenia do partyzantki miejskiej

Michael na początku lat 80. opuszcza swój dom rodzinny w Tyrolu by zostać księdzem. Wkrótce jako jezuita nowicjusz zostaje wysłany do Ameryki Południowej, gdzie ma opiekować się ubogimi.

Osiem lat później ogłoszono go przywódcą jednego z boliwijskich oddziałów partyzanckich, przeprowadzającego ataki zbrojne i polityczne porwania. Michael zginął w starciu z policją. Zostawił po sobie listy adresowane do rodziny, nagrania boliwijskich pieśni religijnych i ludowych oraz dziennik dokumentujący partyzanckie akcje.

Jego najbliżsi, na podstawie przekazanych im pamiątek, do tej pory próbują zrozumieć, co działo się z Michaelem przez te wszystkie lata.

 

Film: “Sztokholm ’75 – historia byłego członka RAF” (eng)

Zapraszamy do obejrzenia filmu dokumentalnego Davida Aronovitscha z 2003 r.

24 kwietnia 1975 r. grupa bojowników Frakcji Czerwonej Armii (RAF) zajęła ambasadę RFN w Sztokholmie, domagając się uwolnienia liderów i założycieli organizacji: Andreasa Baadera, Ulrike Meinhof i Gudrun Ensslin. Okupujący ambasadę nazwali się Komando Holger Meins dla upamiętnienia śmierci towarzysza, który zmarł podczas zbiorowego strajku głodowego więźniów RAF. Komando tworzyła szóstka osób wywodząca się z Socjalistycznego Kolektywu Pacjentów, grupy bazującej na antypsychiatrii.

Akcja zakończyła się tragicznie. Jednym z nielicznych, którzy przeżyli przypadkową detonację ładunków wybuchowych zainstalowanych w ambasadzie przez Komando, był wówczas 23-letni Karl Heinz Dellwo. Został skazany i spędził w więzieniu 20 lat nadal angażując się w działalność organizacji, uczestnicząc w strajkach głodowych. W 1995 r. wyszedł na wolność.

Reżyser filmu odnajduje Karla współcześnie. Przygląda się jego losom, rozmawia o czasach RAF, buntu studenckiego i zajęciu ambasady. Karl żyje obecnie w Hamburgu ze swoją partnerkę Gabrielą Rollnik, ex-bojowniczką partyzanckiego Ruchu 2 Czerwca. Prowadzi firmę. Oboje nie odcinają się od swojej przeszłości. Dellwo (inaczej niż jego brat), broniąc ideałów RAF oraz bezpieczeństwa swoich towarzyszy, nigdy nie poszedł na współpracę z policją.

Jak przystało na skandynawskiego reżysera dokument przedstawia RAF w całej złożoności zjawiska i pozostaje wolny od upraszczających ocen. Polecamy. Film jest w języku angielskim.

 

Film: “Reguła milczenia” (amerykańscy Meteorolodzy)

Jim Grant (Robert Redford) jest wdowcem i samotnym ojcem. W latach młodzieńczych był aktywistą organizacji Studenci na rzecz Demokratycznego Społeczeństwa (SDS), a następnie członkiem jej radykalnego odłamu – Meteorologów (Weather Underground), którzy na drodze walki zbrojnej próbowali obalić amerykański kapitalizm, powstrzymać rasizm w kraju i ludobójstwo w Wietnamie.

Continue reading Film: “Reguła milczenia” (amerykańscy Meteorolodzy)

Książka: Howard Zinn – “Ludowa historia Stanów Zjednoczonych”

To jedna z tych książek, które naprawdę powinien przeczytać każdy.

Ta wyjątkowa historia Stanów Zjednoczonych opowiedziana jest z perspektywy jej ofiar: rdzennych amerykanów, czarnych, robotników, kobiet, imigrantów i biednych.

Howard Zinn ze skrupulatnością i swadą opisał wszystko to, o czym Amerykanie czasem woleliby nie pamiętać, ale o czym zapomnieć nie powinniśmy nigdy. Ludową historię Stanów Zjednoczonych czyta się jak kryminał.

Ponad dwa miliony sprzedanych egzemplarzy! Jedna z ulubionych książek Davida Bowiego i Matta Damona.

Książka została poprzedzona wstępem Artura Domosławskiego.